Stablecoiny bez tajemnic

Ceny większości kryptowalut mocno się wahają, czasem o 10% w ciągu dnia. Przez to niezbyt nadają się do płacenia, wyceniania rzeczy czy przenoszenia pieniędzy między platformami.

Stablecoin próbuje rozwiązać ten problem. To token w blockchainie zaprojektowany tak, by utrzymywać stałą wartość, zwykle 1 dolara amerykańskiego lub 1 euro. Ta docelowa wartość nazywa się peg (powiązanie z walutą).

Ludzie używają stablecoinów do przenoszenia wartości między platformami kryptowalutowymi, jako „gotówkowej” strony transakcji kryptowalutowych, do płatności i do trzymania wartości w dolarach lub euro w blockchainie.

„Stabilny” opisuje cel, a nie gwarancję. To, jak dobrze stablecoin utrzymuje peg, zależy od tego, co za nim stoi, i właśnie o tym jest ten rozdział.

Stablecoiny różnią się tym, co za nimi stoi:

• Zabezpieczone walutą fiat. Firma trzyma rezerwy gotówki i krótkoterminowego długu państwowego i emituje jeden token za każdego otrzymanego dolara lub euro. Tak działają USDC, EURC i USDT.
• Zabezpieczone kryptowalutami. Użytkownicy blokują w smart kontrakcie inne kryptowaluty o wartości wyższej niż tworzone przez nich stablecoiny, żeby amortyzować wahania cen.
• Algorytmiczne. Oprogramowanie dostosowuje podaż i opiera się na zachętach, przy niewielkiej rezerwie lub bez niej. To najbardziej krucha konstrukcja.

Istnieją też tokeny zabezpieczone towarami, np. złotem. Ich wartość podąża za danym towarem, więc nie są stabilne w tym samym sensie.

Stablecoiny zabezpieczone walutą fiat są najczęściej używane. Zasada jest prosta:

• Firma wysyła emitentowi 1 € i otrzymuje 1 nowo utworzony („wybity”) token.
• Gdy token zostaje zwrócony („umorzony”), emitent wypłaca 1 € i niszczy token.
• Otrzymane pieniądze trafiają do rezerwy: depozytów bankowych i krótkoterminowego długu państwowego.

Peg się utrzymuje, dopóki ludzie wierzą, że każdy token da się wymienić z powrotem na jedną jednostkę waluty. Jeśli to zaufanie pęknie, posiadacze rzucają się do sprzedaży, podobnie jak przy panice bankowej.

Liczą się więc pytania: co jest w rezerwie, kto ją sprawdza i kto może umarzać tokeny.

Stablecoiny zabezpieczone kryptowalutami omijają banki, ale przejmują wahania cen kryptowalut. Żeby utworzyć stablecoiny za 100 €, użytkownik może musieć zablokować inne kryptowaluty o wartości 150 €. Jeśli wartość tego zabezpieczenia spadnie za bardzo, smart kontrakt automatycznie je sprzedaje, żeby stablecoin pozostał pokryty. Takie systemy zależą od poprawnego działania kodu i od tego, czy rynki pozostaną uporządkowane.

Stablecoiny algorytmiczne próbują utrzymać peg za pomocą zachęt, często z użyciem drugiego tokena. Dopóki ludzie w to wierzą, działa. Gdy zaufanie się załamie, może szybko wpaść w spiralę spadków. Pokazał to TerraUSD (UST) w maju 2022, gdy upadł razem ze swoim siostrzanym tokenem LUNA. Przyjrzysz się temu przypadkowi w rozdziale 4.

• Stablecoin ma utrzymywać stałą wartość, czyli swój peg.
• Coiny zabezpieczone walutą fiat opierają się na rezerwach i umorzeniu, zabezpieczone kryptowalutami na zablokowanym zabezpieczeniu, a algorytmiczne na zachętach.
• Im solidniejsze zabezpieczenie, tym większa szansa na utrzymanie pegu. Żaden z nich nie jest wolny od ryzyka.

Stablecoiny nie są depozytami bankowymi, mogą stracić peg, a emitent może zamrozić tokeny.

Ceny kryptowalut mogą gwałtownie rosnąć i spadać – możesz stracić część lub całość włożonych pieniędzy. Kryptowaluty nie są objęte ochroną depozytów. Ta lekcja ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady finansowej.

Dalej: z czego składają się rezerwy i jak je sprawdzić.